“ავატარი” – დიდებული თავგადასავალი
რით დავიწყო არც კი ვიცი. დილის ცხრა საათია. ახლა მოვედი სახლში. არა, ავატარი 12 იყო სადღაც რომ დამთავრდა, შემდეგ მეგობრებთან ერთად ბევრ ადგილს მივაკითხე, ბევრი ადამიანი ვნახე, არც თუ ისე ბევრი დავლიე, ემოციებისგან დავიტვირთე, მაგრამ ის ემოცია, რაც მე “ავატარმა” მომცა…
მოკლედ, მას შემდეგ, რაც “ავატარს” ჰქონდა ჩემს თვალებთან, ის ვალდებულია მათზე დაქორწინდეს!
თქვენ ელოდით კემერონისგან ვიზუალურ რევოლუციას კინემატოგრაფში? მიიღეთ! ეზიარეთ! დატკბით! არ ხართ ამის ღირსები, არავინ არ ვართ, არც-ერთი ჰუმანოიდი, მაგრამ გვაქვს ამის საშუალება. ამ ნაბიჭვარმა რეჟისორმა მოგვცა ამის საშუალება. გამოგონილი? რა არის გამოგონილი? პანდორა? სამ მეტრიანი ლურჯი უცხოპლანეტელები? ულამაზესი მცენარეები? ფერადი პტეროდაქტილები? ჰმ. ეს ყველაფერი რეალურია! რეალური! რეალური! ჩვენი ცხოვცრება უფრო გავს ფიქციას, ვიდრე კემერონის ფილმი.
დარბაზიდან გამოსვლისას მე არ ვკანკალებდი. ახლა ვკანკალებ, როდესაც ვწერ ამ გრანდიოზული, ფეერიული, ეპიკური, თვალისმომჭრელი, თავბრუდამხვევი, გენიალური ფილმის შესახებ. მხატვრული ფილმის? თუ დოკუმენტურის? ძნალია, ძნელია კონსტატირება. არ გეგონოთ, რომ სურათს თვითიდენტიფიკაციასთან აქვს რაიმე პრობლემა, პირიქით, თვითიდენტიფიკაციას აქვს პრობლემები “ავატართან”. არა, ასე ვერ გავაგრძელებ, ზედმეტად ეგზალტირებული ვარ. ცოტათი დავწყნარდები, ჩაის დავისხავ და შემდეგ გავაგრძელებ.
მგონი ცოტათი დავწყნარდი. თუ არა? არ ვიცი. მოკლედ, “ავატარში” ყველაფერია, რის გამოც ღირს ფილმის ყურება. დიდებული ექშენი, ბრწყინვალე სამსახიობო შესრულება, დრამა, სიყვარული – ეს ასეც უნდა ყოფილიყო პრინციპში, სამყაროს მბრძანებლები შეცდომებს არ უშვებენ როდესაც ახალს, უნიკალურს, გრანდიოზულს ქმნიან.
სიუჟეტური ხაზის არჩევისასაც კი – ათასჯერ გაგონილი, ნანახი, გადაღეჭილი ისტორია “მგლებთან მოცეკვავეზე” – ეს ფაქტიურად გამოწვევაა მთელი კინემატოგრაფისა. იმიტომ, რომ კიდევ ერთხელ უჩვენო მაყურებელს ისტორია ორი რადიკალურად განსხვავებული კულტურების შეტაკებასა და ყველაფრის მძლეველი სიყვარულის შესახებ – მოდი ასე ვიტყვი, არც თუ ისე მარტივი ამოცანაა.
ყველაზე საინტერესო კი ისაა, რომ ყოვლისშემძლე კემერონს, განსაკუთრებული საიდუმლო არ აქვს. მას უბრალოდ განუსაზღვრელი ტალანტი და ენთუზიაზმი გააჩნია – და სწორედ ესაა ჩვენი, მაყურებლის ბედნიერება – ჩვენ ყელამდე გვავსებს მისი სიყვარული და პატივისცემა.
ამის საპასუხოდ, კემერონს უყვარს თავის მაყურებელი და არა მხოლოდ. მას უყვარს პანდორა, მისი გრაციისა და სილამაზის გამო, მისი მაცხოვრებლების ჰარმონიის გამო, მათი უნარის გამო, მიიღონ თავიანთ რიგებში არა მხოლოდ უცხო, არამედ პრაქტიკულად პოტენციური მტერი, მათი დაუოკებელი სურვილის გამო, წინ აღუდგნენ გაცილებით უფრო ძლიერ მოწინააღმდეგეს, მათი რწმენის გამო და მხოლოდ იმტომაც, რომ უბრალოდ არსებობენ.
მას უყვარს თავის ფილმი. თან ისე ძლიერად, რომ ამ გრძნობის კაშკაშა შუქი, შავ, პოლარიზაციულ სტერეოსათვალეებშიც კი აღწევს, მიფრინავს თვალების მიღმა, ტვინში აწყობს სადღესასწაულო ფოიერვერკს და სამუდამოდ იმკვიდრებს ადგილს გულში.
კიდევ ძალიან ბევრი მინდა ვწერო ამ საოცრების შესახებ,მაგრამ ამაზე მეტად, მინდა რომ დავიძინო. ვინ იცის, იქნებ გამოღვიძებულმა, როდესაც თვალებს გავახელ, აღმოვაჩინო, რომ აქამდე ყველაფერი სიზმარი იყო, ახლა კი, ნამდვილ სამყაროში შევაბიჯე.
© ბაჩო ოდიშარია
სამგანზომილებიანი საშობაო ზღაპარი – ზემეკისი წოვს თუ “ამირანი”?
სანამ თავად ფილმზე საუბარს დავიწყებდე, მინდა შევეხო 3D-ს ხარისხს ჩვენს კინოთეატრში. მოკლედ, არ ვიცი ცუდად დამონტაჟებული აპარატურის ბრალია, სათვალეებია უხარისხო, პროექტორი გვაქვს საბჭოთა წარმოების თუ უბრალოდ ზემეკისი ვერ იღებს სამ განზომილებიან ფილმებს ისე, როგორც საჭიროა, მაგრამ ცალსახაა – სეანსი ვერ განიჭებს იმ შეგრძნებებს, რომელის გამოც ღირს 3D-ში ფილმების ყურება. 90 წუთზე მეტი დროის განმავლობაში, მაქსიმუმ ოთხი ეპიზოდი იყო, როდესაც ვიგრძენი, რომ სამგანზომილებიან ფილმს ვუყურებდი. თუმცა, მოლოდინის გაუმართლებლობაზე მეტად, მაყურებლების შეძახილებმა გამაღიზიანა. “ვაიმე, რა მაგარია”, “აუ, შემეშინდა”, “ეეე”, “იიი”, “უუუ”, “ხედაავ?” და ა.შ. ასევე, სეანსის მსვცლელობისას, არის დიდი ხარვეზი – თითქმის ყოველ 10 წუთში, ეკრანი ბნელდება რამდნეიმე წამით და ამ დროს დარბაზში მსხდომთა რეპლიკები ყველაზე გამაღიზიანელბელია. ძალიან მინდოდა, ყველას, გოგო იყო ეს თუ ბიჭი, ბავშვი თუ მოხუცი, უცებ, ერთდროულად დაწყებოდათ მენსტრუაცია. და ყველას, ვინც კი დარბაზიდან სათვალე გამოიტანა და გახარებული სახით იღებდა სურათებს, მინიმუმ კატარაქტა დამართნოდათ. ასე და ამგვარად, ქცევის მხრივ სიტუაცია მეტად სავალალოა. ახლა კი ფილმს რაც შეეხება.
თუ გადავშლით მრავალგვერდიან წიგნს – “ჰოლივუდის ყვითელი ფურცლები”, აღმოვაჩენთ “თანამედროვე ტექნოლოგიებისადმი დამღუპველი გავლენისა და დამოკიდებულებისაგან განსაკურნებელი კლინიკის”(იგივე 3D კლინიკის) კოორდინატებს. მასში, ზოგი საკუთარი ნებით, ზოგი ახლობლების, ან კოლეგების დაჟინებით, ხვდებიან კარგი, ნიჭიერი რეჟისორები, რომელთაც თანამედროვე ტექნოლოგიებისადმი ზედმეტი ყურადღების გამო, სულ გადაავიწყდათ თავიანთი პირველადი დანიშნულება – გადაიღონ ფილმები.
იმ შემთხვევაში, თუ ასეთი კლინიკა არ მოიძებნება, მაშინ მისი დაარსება აუცილებელია, ხოლო ღირსეულ პირველ პაციენტად, რობერტ ზემეკისის მიღება, იმისდა მიუხედავად, თუ რაოდენ ხმამაღლა არ უნდა გაჰკიოდეს ეს უკანასკნელი, რომ “შეუძლია თავის დანებება”.
არა, მართლა ძალზედ საწყენია, რომ ადამიანი, რომელმაც გადაიღო რამდენიმე ჭეშმარიტად საკულტო ფილმი და რომელსაც ალბათ ჯერ კიდევ არ დაუკარგავს თავისი ტალანტი, იმდენადაა ჩაფლული ამ სამგანზომილებიან მაიმუნობებში, რომ უკვე ვეღარ წარმოუდგენია მის გარეშე ფილმის გადაღება.
ამასთან სიუჟეტი, არა, მთლად კვაზიმოდოსავით არ არის, მაგრამ არც ამაყად თავაწეული შეუძლია სიარული. ეკრანიზაცია ისტორიისა, რომელიც ყველა ცივილიზიებულ ადამიანს სმენია ასე თუ ისე, რა თქმა უნდა ახალს ვერაფერს იძლევა. მაყურებლის თვალწინ სკრუჯის მთელი ცხოვრება გადაიშლება – ბავშვობა, მოწიფული ასაკი, სიბერე, აწმყო და ცოტათი მომავალიც. ამ ექსკურსიის მორალი, პირველივე კადრიდან გასაგები ხდება და მოდი სიმართლე ვთქვათ, ათჯერ მისი გამეორება, არანაირ სასიკეთო შედეგს არ იძლევა.
ამ ყველაფერთან ერთად, სანახაობრივობის მხრივ, მხოლოდ ორი პუნქტით შეიძლება მისი შეფასება – “კარგია” და “ჰმ, არაუშავს”. ყოველ სკრუპულოზურად აღწერილ სკრუჯს, მოყვება ათამდე მეორეხარისხოვანი პერსონაჟი, რომელთაც, თავიანთი ემოციურობით, მხოლოდ თოჯინების თეატრში თუ მიიღებდნენ. რამდნეიმე ლამაზ ფრენის ეპიზოდს, მოსდევს ხუთი ასეთივე სცენა, რაც საბოლოოდ ძალიან დამღლელი ხდება. ყველაზე გამაღიზიანებელი კი გახლავთ აწმყო შობის მოჩვენება, რომელიც გამუდმებით ხარხარებს. სერიოზულად, უკვე მესამე წუთზე მისი გამოჩენიდან, ყველაზე კეთილ და დიდსულოვან ადამიანს მოუვა თავში ფიქრები ბრუტალურ მკვლელობაზე.
დადებით მხარეებს რომ გადავხედოთ, მმ, ასეთი მხოლოდ ორია: მომავლის შობის მოჩვენება და საახალწლო განწყობა, რომელის აღწერაც ზემეკისს საუკეთესოდ გამოსდის. სამწუხარო ისაა, რომ მათ ფონზე, ფილმის მინუსები კიდევ უფრო მკვეთრად იკვეთება.
შესაძლოა ოდესმე, ზემეკისმა მიაგნოს იმ ჯადოსნურ ფორმულას, რომელიც საშუალებას მიცემს, თავის საყვარელ ფორმატში, საოცრებები აკეთოს და არ დაავიწყდეს – მე კიდევ მჯერა რომ მას ეს არ დაუკარგავს – რეჟისორული პოტენციალი. აი მაშინ კი, მსოფლიოს მოევლინება ახალი შედევრი, ისეთი, როგორიცაა “უკან მომავალში” და “ფორესტ გამპი”, უბრალოდ 3D-ში, რომელიც არ დაიწყებს საბნის თავის მხარეს ქაჩვას, არამედ დაეხმარება ისტორიას განვითარებაში.
მინდა მჯეროდეს, რომ ეს ყველაფერი, უახლოეს მომავალში მოხდება.
© ბაჩო ოდიშარია
მისი უდიდებულესობა ჰოლმსი
ყველაზე მნიშვნელოვანი დეტალები, ყოველთვის წვრილმანებშია დამალული – ასეთია ლეგენდარული შერლოკ ჰოლმსის დედუქციური მეთოდის პირველი პოსტულატი. მასზე დაყრდნობით წერდა სერ არტურ კონან დოილი და ამასვე, დიდი ძალისხმევით, ოსტატურად იგნორირებას უკეთებდნენ გაუცვეთელი კლასიკის რეჟისორები. იყო ცუდი ეკრანიზაციები, იყო საშინელი. იყო ნორმალურიც. მოკლედ, უმეტესწილად ნაგავი.
მაშინ, ასეთ შემთხვევაში, როგორ უნდა გადაიღონ შერლოკ ჰოლმსის იდეალური ეკრანიზაცია? – იკითხავთ თქვენ. ელემენტარულად – გიპასუხებთ გაი რიჩი. უბრალოდ საჭიროა ავიღოთ ხედვის რადიკალურად განსხვავებული კუთხე და გადავატრიალოთ სამყარო. თუ აქამდე, ყველა რეჟსირორი ჰოლმსს მხოლოდ დიდი მოაზროვნის ტიტულით გვიჩვენებდა, რატომ არ უნდა მივანიჭოთ მას დამსახურებული თავდადებული გმირის წოდება? ისეთის, როგორიც სინამდვილეშია. სიკეთე ყოველთვის მხოლოდ ლუპითა და ჩიბუხით არ არსებობს, ზოგჯერ მას მუშტებიც ახლავს. ასევე, გადასაღებ მოედანზე უნდა მოვიხმოთ კარგი მსახიობები, გამჭრიახი სცენარისტები, ნიჭიერი კომპოზიტორი და რასაკვირველია, არ უნდა ჩავისვაროთ დეტალებში.
სულ პირველად რასაც აქცევ ყურადღებას და რაც გაკვირვებს ყველაზე მეტად, არის წარმოუდგენელი, თითქმის ზებუნებრივი წვდომა რეჟსირორისა, ნაწარმოების სიტყვებისა და სულისადმი. მიუხედავად ყოველგვარი განახლებისა და ნოველისაგან განდგომისა სიუჟეტის მხრივ, გმირები და ისტორია უფრე მეტად კანონიკურია, ვიდრე ყველა მისი წინამორბედი.
ამაში “დამნაშავე” რაპირველ რიგში ბრწყინვალე კასტინგია. რობერტ დაუნი უმცროსი მგონი ყველაზე უჩვეულო, ექსცენტრიული და რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ყველაზე ლოგიკური სახეა დიდებული დეტექტივისა, რომელიც კი ოდესმე ფირზე ასახულა. საქმის გარეშე, ის გახრწნას იწყებს, მოწინააღმდეგეებს ებრძოლება უშიშრად და გამუდმებით იგონებს სულ ახალ-ახალ ხერხებს, დანაშაულის გასახსნელად. ასეთ, ჭეშმარიტად ბრწყინვალე პიროვნებას, ღირსეული კომპანიონი ესაჭიროება. და სწორედ ამ დროს, სცენაზე გამოდის ჯონ ჰემიშ უოთსონი, რომელიც გეგონება, ჯუდ ლოუს პროტოტიპად შეუქმნიათო. ამასთან, პირველად კინოს ისტორიაში, გაითვალისწინეს, რომ ექიმი, არის მებრძოლი ადამიანი და არანაკლებ მნიშვნელოვანი პირი, ვიდრე მთავარი პროტოგონისტი. ურთიერთობა ამ ორს შორის კი მეტად ფეერიულია. გაი რიჩი, მისი კოლეგებისგან განსხვავებით, ყოველთვის ადეკვატურად გვიჩვენებდა მამაკაცურ მეგობრობას, მაგრამ ამ შემთხვევაში, მან მოახერხა და საკუთარ თავს გადააბიჯა. დიდი ხნის განმავლობაში პირველად, ცალსახა ხდება, თუ რატომ განიცდიდა ასე ძლიერ ჰოლმსი, უოთსონის, როგორც “მეზობლის” დაკარგვას. და საერთოდ, პირველად, კინემატოგრაფის ისტორიაში, ფილმი წყვეტს ერთი გმირის ბენეფისად ყოფნას და ხდება საუკეთესო ოდა, დეტექტიური დუეტის შესახებ.
მაგრამ ყველაზე ძლიერი მხარე ფილმისა, რომელიც თავისუფლად შეიძლებოდა მისი ყველაზე დიდი მინუსი ყოფილიყო, არის სიუჟეტი. ის კლასიკურია, არაპროგნოზირებადი, ძალზედ ლოგიკური და ძალზედ გამართული, იდეალურიც კი, ნარატივის მხრივ. შთაბეჭდილება რჩება, რომ ეს არა ორიგინალური სცენარი, არამედ კონან დოილის მორიგი ნოველაა.
იუმორსა და ხუმრობებზე დიალოგებში, მგონი არც ღირს ყურადღების გამახვილება. საკმარისია შეხედოთ რეჟისორის გრაფას და მაშინვე თვალნათლივ დაინახავთ, როგორ დგას საქმე ამ კუთხით. გაი რიჩის თუ რამე გამოსდის ბრწყინვალედ, ეს ხუმრობებია, რისი დემონსტრირებაც შესანიშნავად მოახერხა “ჰოლმსშიც”.
და ყველაზე მთავარი, რაც ალბათ თითოეულს აღელვებს: როგორ არის საქმე დედუქციისა და ექშენის მხრივ? ხელს ხომ არ უშლის ერთი მეორეს? ჰმ, საერთოდ არა! პირიქით, ერთი მეორეს ეხმარება. ლოგიკური განხილვები იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა გათიშოს ჰოლმსმა მოწინააღმდეგე უმცირესი ძალისხმევის შედეგად, არანაკლებ და შეიძლება უფრო მეტადაც საინტერესო და გასართობი საყუერებლია, ვიდრე ექშენ-სცენა, რომელიც მას მოსდევს. მოკლედ, თავად სეკვენციები, მაქსიმალურად ორგანულად ერწმის სიუჟეტს და ისტორიულ ეპოქასც. მთავარია, რომ ისინი გადაღებულია არაჩვეულებრივი სტილის გრძნობით და გემოვნებით.
“შერლოკ ჰოლმსში” ერთნაირად კარგადაა შერწყმული მრავალფენიანი სიუჟეტი, შესანიშნავი გმირები, არაჩვეულებრივი იუმორი და თავბრუდამხვევი ექშენი. ეს სრულიად საკმარისია იმისათვის, რომ ქრონომეტრაჟით გათვალისწინებული ორი საათი, ისე გავიდეს როგორც ერთი. ყველაფერი კი იმის დამსახურებაა, რომ გაი რიჩიმ, ფრენჩაიზს დაუბრუნა მის სუბსტანცია, რომელიც ყველას წიგნის ავტორივით დიდი ხნის გარდაცვლილი ეგონა – დაუსრულებელი თავგადასავლების შეგრძნება. ფილმის დასასრულს, დაუოკებელი გრძნობა ჩნდება, კიდევ ერთხელ და მრავალჯერ მიიღო მონაწილეობა ჰოლმსისა და უოთსონის მორიგ გამოძიებაში.
ასე რომ, მოიმარჯვეთ ჩიბუხები ჯენტლმენებო, საქმე კვლავ გახსნილია.
© ბაჩო ოდიშარია
გარეკილი, გენიალური, ნაბიჭვარი ტარანტინო
უნიკალური შემთხვევა კინომედიცინის პარქტიკაში – ავადმყოფი, რომელიც სტაციონარულ კლინიკაში ათი წლის წინ მოხვდა მშვენიერ მდგომარეობაში, რომელიც დღითი-დღე უარესდებოდა, ხოლო საბოლოოდ, კომაში აღმოჩნდა, არა მხოლოდ გამოკეთდა, არამედ სრულიად გამოჯანმრთელდა საათსა და ოცდაათ წუთში. არადა, ექიმები უკვე სასიცოცხლო აპარატის გამორთვის საკითხის წამოსაჭრელად ემზადებოდნენ.
მიუხედავად ამისა, აი ისიც – საღ-სალამათი დგას ჩვენს წინ და ეშმაკურად იღიმება. მზადაა მიიღოს მილოცვები, მტკიცებები სამარადისო სიყვარულის შესახებ და სხვადასხვა ყურადღებიანი ჟესტები. მთავარია, იგი ახსოვდეთ და უყურებდნენ. უყურებდნენ და ესმოდეთ მისი.
იცი კვენტინ, თითქმის მზად ვიყავი შენზე ხელი ჩამექნია (ალბათ არა მხოლოდ მე), მოსაწყენი “ჯეკი ბრაუნის” და იდიოტური “სიკვდილის მტკიცებულების” შემდეგ (ერთი “მოკალი ბილი” გამოგივიდა ნორმალური). არა, მართლა, ვინ არ ჩაიქნევდა ხელს, ზედგადამკვდარი ფანატიკოსების გარდა? სადაც იყო დავიჯერე, რომ შენ, ისე ღრმად ჩაიძირე საკუთარ სინეფილობაში, რომ ბანალურად დაგავიწყდა, როგორ უნდა გადაგეღო ფილმები, გამუდმებული ციტატების, კინოსაუბრებისა და სხვა კინოეკვილიბრისტიკის გარეშე.
მეჩვენებოდა, რომ საცა იყო გამოვიდოდა რომელიღაც “მეათე ფილმი კვენტინ ტარანტინოსი”, რომელშიც მთავარი გმირები, მთელი ეკრანული დროის განმავლობაში იაფფასიანი ბარის მაგიდასთან გაატარებდნენ, ჯერ ძველ ამერიკულ კინემატოგრაფზე, შემდეგ ძველ ჩინურ კინემატოგრაფზე, შემდეგ კი ძველ ევროპულ კინემატოგრაფზე საუბარში.
მაგრამ მადლობა ღმერთს, ეს ასე არ მოხდა. Inglourious Basterds ხუთჯერ უფრო ტრაკის ამხევი და სამჯერ უფრო აზრიანი გამოვიდა, რეჟისორის წინა ნამუშევრებთან შედარებით. და ეს იმის ფონზე, რომ ტარანტინო აშკარად არ ისახავდა მიზნად, გადაეღო ყველაზე ჭკვიანური ფილმი კარიერაში.
მოკლედ, კვენტინისათვის დითირამბების მღერა კიდევ ძალიან დიდ ხანს შეიძლება. დავიწყოთ საოცრად დრამატული სცენიდან, ეშმაკივით ქარიზმატული ესესელის – ჰანს ლანდას მონაწილეობით – გენიალურია. შემდეგ უკვე ჩვეულ ძველ ტარანტინოსეულ სტილს უბრუნდება ფილმი და ხვდები, რომ ის მკვდრეთით აღდგა. თუმცა, ეპიზოდი, რომელშიც არ ჩანს ლანდა, გაცილებით მოიკოჭლებს იმ ეპიზოდთან შედარებით, რომელშიც ის დომინირებს. ბრწყინვალე კრისტოფ უოლცის ფონზე, ყველა დანარჩენი (ანტი)გმირი, უკანასკნელი იდიოტივით გამოიყურება, ატროფირებული იუმორის გრძნობით.
როგორც ხედავთ, ფილმში ყველაფერი რიგზეა. მართალია შუა ნაწილისათვის ტემპი საგრძნობლად ეცემა, მაგრამ არა ინტერესი სურათისადმი. დასასრულს კი მაყურებელი სულიერი განწყობის იმ უმაღლეს კატეგორიას აღწევს, რომლის გამოც, ყველა მცირე თუ მსხვილი შეცდომის პატიება, ავტომატურად მოვალებად იქცევა.
უხ, კინაღამ დამავიწყდა მუსიკალურ გაფორმებას შევხებოდი. მუსიკა ფილმში სრულყოფილია. ძალიან ცოტაა სურათი, რომელსაც ასე განუმეორებლად ერწყმოდეს საუნდტრეკი. ტარანტინო მორიკონეს იყენებს მაქსიმალურად და თან ისე, თითქოს ეს უკანასკნელი, მთელი ცხოვრება მხოლოდ მისთვის წერდა კომპოზიციებს.
რეზიუმირება რომ მოვახდინო, უხეშად, მაგრამ სრული ჭეშმარიტებით, ნაბიჭვარმა ტარანტინომ, გადაიღო ბრწყინვალე ფილმი ნაბიჭვრებზე, ნაბიჭვარი კინომანებისათვის (და არა მხოლოდ). და გენიალურ საფინალო ფრაზას თუ გავიხსენებთ, “შეიძლება” არა, მას ნამდვილად გამოუვიდა შედევრი!
© ბაჩო ოდიშარია
15 days of autumn
ბლეჰ, არ მეგონა ასე თუ გამიჭირდებოდა ამ ფილმზე რევიუს დაწერა. ტრეილერის გამოსვლის დღიდან, მომენტალურად მისი მოტრფიალე გავხდი, ყოველდღე ვნახულობდი და ვდებილდებოდი ტრეილერით. ყველაზე მეტად ველოდებოდი მის გამოსვლას, ასეთი ძლიერი სურვილი ფილმის ნახვისა, არასოდეს მქონია. ვაპირებდი მენახა, მხოლოდ ერთ ადამიანთან ერთად. დღეს როგორც იქნა ვნახე სურათი, ჩემთვის ძალიან საყვარელ ადამიანთან ერთად, უბრალოდ არა იმ ერთადერთთან, რომელთანაც ვაპირებდი.
500 days of summer არის ჩვენი თაობის “ენი ჰოლი”. ამ უკანასკნელისავით ჭკვიანური, ეპიზოდებში მხიარული, სავსე რეალური ემოციებით. ყოველგვარი შელამაზების გარეშე, რეჟისორი გვიხატავს სურათს, იმის შესახებ, თუ რა და როგორ ხდება, როდესაც “ბიჭი გაიცნობს გოგოს. ბიჭს უყვარდება გოგო. გოგოს არა”.
ფილმის სლოგანით სიუჟეტი ნათელი ხდება. როგორც ნარატორი გვეუბნება -თავიდანვე უნდა ვიცოდეთ, რომ ეს არ არის სასიყვარულო ისტორია, ეს არის ისტორია სიყვარულზე.
და მართლაც, ეს არ არის უბრალოდ ფილმი, ეს არის ძალიან რეალური ვიდეომასალა იმაზე, რაც ყოველ ჩვენთაგანს გადახდენია, ან შეიძლება გადახდეს. მეგობარმა რამდენჯერმე გამიმეორა: “უნდა გიხაროდეს, შენზე ბიოგრაფიული ფილმი გადაიღეს”. რამდენიმე ეპიზოდზე ერთნაირად გაოგნებული სახეები გვქონდა. მთავარი პერსონაჟი, ლამის სიტყვა სიტყვით იმეორებდა იმას, რაც მე მქონდა რამდენიმე თვის წინ ნათქვამი.
როდესაც ერთმა დანამდვილებით იცის რა უნდა, ხოლო მეორე ვერ ერკვევა საკუთარ თავში. როდესაც ერთს ჯერა სიყვარულის, მეორე კი თვლის, რომ ეს სანტა კლაუსივით მხოლოდ მითია. როდესაც ერთს უყვარს, მეორე კი უბრალოდ კარგ დროს ატარებს, შედეგად ვიღებთ 500 days of summer-ს, ან უფრო მარტივად, იმას, რასაც ცხოვრება ეწოდება.
როდესაც შენ გიყვარს, თუ როგორ იქნევს ის მარჯვენა ხელს სიარულის დროს, როგორ ჭუტავს თვალებს, როდესაც იღიმება, როგორ ნელა მიირთმევს სენდვიჩებს, როგორ ხრის ფეხს დგომისას, როგორ არ ხუჭავს თვალებს, როდესაც გკოცნის, როგორ წარმოთვამს “ოf”-ს. გიყვარს მისი ხმა, მისი სურნელი, გიყვარს მისი შეხება, გიყვარს უბრალოდ რომ სეირნობთ, გიყვარს მასთან საუბარი, გიყვარს, რომ თითქმის ყველაფერი, რაც მოგწონს შენ, მასაც მოწონს. ბედნიერების ზენიტში ხარ, როდესაც ხედავ და თუნდაც რამდენიმე წუთს ატარებ მის გვერდით…
…”ჯობს ერთმანეთი აღარ ვნახოთ” – ამ ფრაზის შემდეგ, ყველაფერი თავზე გენგრევა. ჰარმონია, რომელიც ირგვლივ სუფევდა, მირაჟივით ქრება და ვეღარც აცნობიერებ, რომ ის არსებობდა. დეპრესია შეტევაზე გადმოდის და შენც ვერ ახერხებ გაუმკლავდე. იწყებ სმას, რათა რამდენიმე წუთით მაინც გაექცე რეალობას. წამით ვერ წყვეტ მასზე ფიქრს და ვერ იტან საკუთარ თავს. ცდილობ, რამეზე/ვინმეზე გადართვას, მაგრამ უშედეგოდ. ორმაგად ემოციური ხდები. უაზროდ ღიზიანდები, უაზროდ იცინი, უაზროდ მღერი. რაც იყო შენთვის აზრის მომცემი, გაქრა და სიცარიელეს გრძნობ. მის გარეშე ვერ ხედავ საკუთარ მომავალს და არც გინდა დაინახო.
ასე და ამგვარად, ფილმი არის მათთვის, ვისაც დიდი იმედგაცრუება უგრძვნია, ვისაც სიყვარული დაუკარგავს, “ვისთვისაც თავზე დაუჯვამთ. გადაჭარბების გარეშე”. არ ნახოთ ფილმი, თუ ბედნიერად გრძნობთ თავს, მაინც არაფერს მოგცემთ. არა, პრინციპში ჯობს ნახოთ და იქნებ ასე ყლეურად არასოდეს მოიქცეთ.
მოკლედ, ნახეთ ფილმი, ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ, მხატვრული კუთხით, რამდენიმე კრეატივის ფოიერვერკი და რეჟისორული ოსტატობის უმაღლესი დემონსტრაცია გელით წინ. პლუს ამას ძალზედ ნატურალური პერფორმენსები და ბრწყინვალე მუსიკა.
ხო, და ბოლოს, თუ მაზოხისტი არ ხართ, და არ გსურთ თავი უკანასკნელ გენიტალიად იგრძნოთ მსოფლიოში, თუ არ გიზიდავთ ტანჯვა, თუ არ გსურთ, მომაბეზრებლად ისმინოთ კითხვა “რა გჭირს?”, თუ არ გსურთ, რომ ცხვორება ორანგუტანის განავალს დაემსგავსოს, დაკარგოთ ყველაფრისადმი ხალისი და ინტერესი, დარბაზიდან გამოსვლის შემდეგ კი, თვალცრემლიანი გაუყვეთ გზას, მაშინ უმორჩილესად გთხოვთ – არავინ(!), არასოდეს არავინ შეიყვაროთ!
© ბაჩო ოდიშარია
წერილი თბილისურ love (suck) story-ს
ბაჩო ოდიშარია – ფილმს “თბილისური “ლავ სთორი”.
შენ, ხარ იდიოტური ფილმი, წყეული A walk to remember-ს ძმა და მეგობარი და “სუბორდინაციის” მდივანი! რომელი რეალისტური დრამა შენ ხარ, პატარა ბავშვსაც კი ვერ გააკვირვებ ვერაფრით. თავად მაინც იცი რა ჟანრის ხარ? ფსევდო-მისტიკა, ფსევდო-კომედია, ფსევდო-რომანტიკული, ფსევდო-ფილმი ხარ! ჰოლივუდი რასაც ანალურად გამოყოფს, შენ იმას საუზმეზე მიირთმევ. არ გეღირსება შენ, უვე ბოლის ნაბუშარო, მაყურებლის გაჟიმვა. შენი ქრნომეტრაჟის არავის ეშინია, ისედაც გენიტალიაზე პატარა ხარ! ობიექტური სიტყვითა და საკუთარი სახსრებით გაგიწევთ სათანადო წინააღმდეგობას და დედას ყველაზე ბრუტალურ პოზებში გაგიუპატიურებთ!
არ გრცხვენია მაინც, საკუთარ თავს მხატვრულ ფილმს რომ ეძახი მაშინ, როდესაც Notebook-ი, ყველა ასპექტში შენზე ათასი თავით მაღლა დგას? ვითომ ორიგინალური იდეა შემოიტანე? რეჟისორები, მსახიობები, ჟურნალისტები და გინეკოლოგები ასაუბრე შენს შესახებ და ეს ყველაფერი სურათში ჩაამონტაჟე. გეგონა საინტერესო იქნებოდა? წადი ვიბრატორი იყიდე, თავი დაიკმაყოფილო იქნებ, იმიტომ, რომ შენით კმაყოფილი არავინ დარჩება!
სანამ დასასრულს არ მიუახლოვდები, მანმდე ვერ იგებს ადამიანი, რომ ფილმი უკვე დაიწყო. გგონია “ტარანტინოს და გაი რიჩის სტილში” გამოხვედი? ედ ვუდი ყველა შენ გადამღებ თორმეტ რეჟისორზე ნიჭიერი იყო! თავი რომ ბოქვენზე არ გებას, შენს მნახველს გამოყლევებამდე ვერ გამოაყლევებდი.
შე უგულო და უსულო ნაბიჭვარო, როგორ ტყუილად ხარჯავ მაყურებლის დროს, როცა შენს ყურებას, ჯობს ბიზონის და ადამიანის სექსუალურ აქტს უყუროს ადამიანმა. ამება ხარ და ვერ გრძნობ სცენარის რიტმს და კინემატოგრაფულ მოძრაობებს. საათნახევარი ერთიდაიგივეს იმეორებ და ამით ცდილობ შენს შემყურეს ეგზეკუცია მოუწყო. ჩემი ყლე! ვერ ეღირსები! მუსიკალური გაფორმება სად აფრიკის ტრაკიდან გამოაძვრინე? დაბადებიდანვე ინფანტილურს, ისიც არ შეგიძლია, რაიმე, მინიმალური დადებითი ემოცია გამოიწვიო.
ათასჯერ გადაღეჭილ თემაზე აგებული, ყურით მოთრეული არარაობა ხარ! ამბობ, რომ ხალხს გინდა დაანახო, რომ “ნარკომანია ცუდია”. შენი შემყურე წებოს შეყნოსვაზეც დათანხმდება მაყურებელი, ოღონდ სხვა რამეზე გადაერთოს. დიალოგებში ბილწსიტყვაობის მეტი არაფერი გიწერია, სულ ვიღაცას ემუქრები “დედის მოტყვნით”, არადა თვითონ გყავს დედა მოსატყნავი. მაგრამ მაგასაც არ გაღირსებთ! როგორც ერთმა მეგობარმა დარბაზიდან გამოსვლისას აღნიშნა, ქართველი ქალი არ იმსახურებს რომ მოტყნან!
აი ასე გპასუხობ იმ საშინელი საათნახევრის გამო, რომელიც შენზე დავხარჯე. დამიბრუნე ჩემი 18 ლარი უკან! “ჰასლერს” ვიყიდი და მასტურბაციით დავკავდები. შენს ყურებას ყვეკლაფერი ჯობს! ღირსი არ ხარ კინოსურათად იწოდებოდე. სურათი კი არა, გრეხილი ანუსი ხარ, შენი “ყველაფერი კარგად იქნება” დედას შევეცი!
ხელს აწერენ: ბაჩო ოდიშარია, სოფო ყიფიანი და შენით აღშფოთებული ასეულობით მაყურებელი, რომელიც დარბაზში ნერვიულობისაგან სიგარეტს ეწეოდა.
© ბაჩო ოდიშარია
აჰა და დამასვენე!
დღევანდელ “სერჩ თერმებში” ვიღაც აქტიურად ცდილობდა გაეგო, როგორ გამოიყურება ანიმაციური სტუდიის “პიქსარის” ლოგო.
რა არის პიქსარის სიმბოლო
პიქსარის სიმბოლო
რა არის პიქსარის ანიმაციური სტუდიის სიმბოლო
როგორია პიქსარის ანიმაციური სტუდიის სიმბოლო
პიქსარის ლოგო
რანაირია პიქსარის ლოგო
ძალიან სურს ადამიანს ამის შეტყობა. აგერ ბატონო (თუ ქალბატონო), ეს არის “პიქსარის” სიმბოლო, ლოგო, ა.შ.
დედა მოტყნული ოცნებები
1. ილია ჭავჭავაძის სახელობის უნივერსიტეტში ჩავარდეს ატომური ბომბი მაშინ, როდესაც ყველაზე მეტი ლექტორ-სტუდენტი იქნება შიგნით და სამუდამოდ კარანტინის ზონაში მოახვედრონ მისი მიმდებარე ტერიტორია.
2. ვიყო განძარცვული ყველანაირი ემოციისაგან. არ შემეძლოს არცერთი ადამიანური გრძნობის განცდა, საერთოდ არაფრის.
3. დემენტორის შესაძლებლობა მქონდეს, ყველას ბედნიერებას და პოზიტივს ვისრუტავდე და ფეკალიად ვაქცევდე.
4. ყველაფერი ზემოთჩამოთვლილი ძალიან სწრაფად ახდეს და მოვკვდე. სიკვდილი გრძელდებოდეს რამდენიმე საათს და იყოს ზე-მტანჯველი.
5. ჯოჯოხეთში მოვხვდე და მფატრავის ადგილი მომიჩინონ, რათა ყველა მოხვედრილი სული გამოვშიგნო და ვაწამო, იმის გამო, რომ გრძნობები გააჩნდათ.
© ბაჩო ოდიშარია
ტრაკის ამხევი ფილმი
მიზანმიმართულად ან შემთხვევით (უფრო პირველი), ბოროტი განზრახვით, ან საკუეთესო ჩანაფიქრით (უფრო მეორე), შეუწყნარებელმა ჯა ჯამ (აბრამსმა), ჩვენს ჯორჯ ლუკასს, დიდი დინგ-დონგი გაუკეთა უკანალში.
ხელთ იპყრო რა თანამედროვე ტექნოლოგიები და დაუმატა მათ თავის ტალანტი, “ლოსთის” შემქმნელმა, აიღო და თავიდან გადაიღო “ვარსკვლავური ომები”. ამასთან, მთლიანი კლასიკური ტრილოგია.
არა, ნაკლებ სავარაუდოა, რომ ლუკასის ადვოკატები ეწვივნონ Bad Robot-ს ოფისს ჯედაის ხმლებით და იმპერატივით დაუწყონ აგრესიული მოლაპარაკება აბრამსს. ამისათვის საკმარისი საფუძველი არ გააჩნიათ. აი თავად ლუკასს კი ცოტათი ნერვიულობა ნამდვილად მოუწევს – ჩვენს მშობლიურ, შორ, შორ გალაქტიკას, უეცრად, ძალიან ბევრი საერთო აღმოაჩნდა და საოცრად ძნელია ხელი ჩაიქნიო სიტყვებით: “ეს კონკურენტი არ არის” და განაგრძო ძველ “ვარსკვლავურ ომებზე” ახალი ლაქის გადასმა.
ზუსტად ასეთივე ახვრობა გაუკეთა ლუკ ბესონმა და პიერ მორელმა თავიანთი Taken-თ, სერიალ “24″-ს შემქმნელებს, რომელიც უკვე ხუთი წელია ვერ ახერხებს კინოთეატრებში გადმონაცვლებას. თავიდან რაღაც ყველაფერი ვერ იყო რიგზე, ახლა კი, ცადე და გადაიღე სრულმეტრაჟიანი ფილმი ჯეკ ბაუერზე ისე, რომ ბრაიან მილსს აჯობო! აი, ტრილოგიასაც (რომელიც, როგორც კევინ სმიტი გვასწავლის, მხოლოდ ერთია და ეს არ არის “ბეჭდების მბრძანებელი”), ძალზედ ძლიუერი მეტოქე გამოუჩნდა, მაყურებლის გონებისა და გულის დასაპატრონებლად ბრძოლაში. გამარჯობა, მე სტარტრეკი მქვია, ხომ არ გეწყინებათ მძიმე ფიზიკური ტრავმა რომ მოგაყენოთ? გმადლობთ, რომ ასეთი სულგრძელი ბრძანდებით.
“სტარ ტრეკის” ფანებს რომ კითხო, ის უფრო ადრე გამოჩნდა, ვიდრე ლუკასის ეპოპეა და სულაც არ ჩაძაღლებულა, უბრალოდ ცოტახნით შესვენება აიღო – ჯერ კიდევ გასარკვევია, ვის უფრო გრძელი შტორცი აქვს. თუმცა ფაქტი ცალსახაა, ჭაობში ღრმად ჩაფლულ ბრენდს, უკან ამოთრევა, მეტად რადიკალური ხერხებით ესაჭიროებოდა. დაახლოებით ისე, როგორც “ბეტმენის” შემთხვევაში.
პატივი მაქვს გაცნობოთ, რომ ოპერაციამ წარმატებით ჩაიარა, ავადმყოფი ცოცხალი და ჯანმრთელია, თავს კი იმდენად კარგად გრძნობს, რომ მზადაა ორგიაში მიიღოს მონაწილეობა დომინანტის სახით.
ხუმრობა რომ გვერდით გადავდოთ და დავსერიოზულდეთ – “სტარ ტრეკი” უნიკალური ფილმია. ორ საათიანი საეკრანო დროის განმავლობაში, აბრამსი არა მხოლოდ აიძულებს მთავარ გმირს გაიაროს გზა ფაქტიურად უბრალო სოფლის ბიჭისაგან, ორდენოსან კოსმოსურ მებრძოლამდე, არამედ გვაცნობს სრულიად ახალ სამყაროს – “სტარ ტრეკის” გალაქტიკას.
შეუიარაღებელი თვალითაც კი ჩანს, რომ აბრამსი, ოდესღაც თვითონაც სუსტად ჩახედული “სტარ ტრეკის” ტერმინოლოგიაში, ფაქტებსა და მითოლოგიაში, სამუშაო პროცესის დროს, ძალიან გაერთო და უნებურად მიიღო მღვდლის როლი, რომელსაც სტარტრეკული სინათლე შემოაქვს ჩვენს სამყაროში.
ამ მოძღვრებას რა თქმა უნდა ისიც ეხმარება, რომ “სტარ ტრეკი” არის მეტად ცოცხალი, ლამაზი, მხიარული, და მომენტებში ფეერიული ფილმიც კი. მოქმედება ისეთი სისწრაფით ვითარდება, რომ გეჩვენება, თითქოს დროისა და განზომილების კონტინიუმის მაქინაციების გარეშე, ეს ყველაფერი ვერ მოხერხდებოდა.
დავუმატოთ ყველაფერ ზემოთხსენებულს ბრწყინვალე კასტინგი, რომელიც ზუსტად მიზანში ახვედრებს: ჯეიმს ტიბერიუს კირკი უფრო მეტად გვაგონებს ჰან სოლოს, ვიდრე ლუკ სკაიუოკერს, მაკკოი მხოლოდ მცირედით ჩამორჩება მას, ჰიკარუ სულუ სულ არ გვაგონებს იმბიცილ ჰაროლდს, სკოტი სასაცილოა ზუსტად ისე, როგორი სასაცილოც შეიძლება იყოს საიმონ პეგი, სპოკი კი, თავის წარმოუდგენელი “სიძერსკით (ქართული შესატყვისი ვერ მოვუნახე), ყველას და ყველაფერს უკან იტოვებს, ყველასათვის ცნობილ საილერსაც კი.
არ გამოვიდა ცუდი სურათი არა?
ერთი სიტყვით, თუ “ვარსკვლავური ომების” ტოტალური დომინირების ეპოქაში კინოკოსმოფანტასტიკის ჟანრში, ისეთი ფილმებიც კი, როგორიცაა Serenity იძულებულნი არიან მიზერულ შემოსავალს დასჯერდნენ, რომ არსებობდეს ხერხი მასებში გამოსვლის და ხმამაღლა განცხადების: “გამარჯობათ, მე თქვენთან ძალიან სერიოზულად და დიდი ხნით მოვედი სტუმრად” – მაშინ ჯა ჯამ (ჯეი ჯეიმ), ეს ხერხი, მეტად გრაციოზულად გამოიყენა.
ასე რომ – იცოცხლე დიდხანს და აყვავდი ჯეი ჯეი. იცოცხლე დიდხანს და აყვავდი.
© ბაჩო ოდიშარია
როდესაც უსმენ და ჟრუანტელი გივლის
სიმღერების ქავერების მიმართ, ხშირ შემთხვევაში სკეპტიკურად ვარ ხოლმე განწყობილი. არის გამონაკლისები, როდესაც ორიგინალსაც კი მირჩევნია, სრულიად ახლებურ სტილში შესრულებული ჩემთვის საყვარელი ტრეკი, მაგრამ ძალზედ იშვიათად. არსებობს ქავერები, რომლებიც მდარე პირველსაწყისს, მეტად საამურ ჟღეერადობას აძლევს და პოპულარიზაციასაც უწევს, მაგრამ როდესაც საქმე გვაქვს ბრწყინვალე, მეტიც, გენიალურ სიმღერასთან, მისი ახლებური ვარიანტის მოსმენის სურვილიც კი ძნელია გაჩნდეს, რადგან გონებაში კარგად ჩაბეჭდილი ემოციები, რომელსაც იწვევს ტრეკი, გეშინია რუინებად არ აქციოს ახლებურმა ვარიანტმა.
Killers-ს მიმართ ჩემი დამოკიდებულება მეტად რომანტიკულია. ვთვლი, რომ თანამედროვეობის ერთ-ერთი საუკეთესო ბენდია და დროთა განმავლობაში, სულ უფრო იხვეწებიან და ფენომენალურები ხდებიან ბიჭები. მათ სიმღერებს ვაკითხავ ხოლმე, როდესაც ცუდ ხასიათზე ვარ, მიხარია, ტუალეტში მინდა, თუ უბრალოდ კარაოკეში ვმღერი. მათი ერთ-ერთი კომპოზიციის თანხლებით მინდა დამასაფლავონ და ისევე ველოდები მათ ახალ ალბომს, როგორც 13 წლის ვაჟები, სიძვასთან ვიზიტს.
მოკლედ, ერთ-ერთი ყველაზე დაუცველი killers-ს victim-ი ვარ და ჭაბუსების ყველა სიმღერის მიმართ მეტად საკრალური დამოკიდებულება გამაჩნია. მას შემდეგ, რაც when you were young-ს ქავერი მოვისმინე ქოლდფლეის (ფუი ეშმაკს) შესრულებით, ბევრი ვიბილწსიტყვავე და გადავწყვიტე ქილერსის ქავერი აღარასოდეს მომესმინა, თუ მას, ჩემთვის ზედმეტად საყვარელი სხვა შემსრულებელი არ ააჟღერებდა.
რამდენიმე დღის წინ, მეგობარმა ლინკი მომცა, ნახე, გარეკავო. დავაკლიკე და ამომიგდო mr. brightside-ს ქავერი. ვინმე ტომ რეილი ასრულებდა. ამ უკანასკნელის სახელი პირველად გავიგე. რაც იქნება, იქნება მეთქი და ჩავრთე ვიდეო.
0:15 – საოცარი ინტერესით განვიმსჭვალე, რადგან საერთოდ არ მოველოდი ასეთ დასაწყისს.
0:30 – მივხვდი, რომ ფატალური შეცდომა იქნებოდა, ვიდეო რომ არ ჩამერთო.
0:45 – გაკვირვებული ვუსმენდი. ვერ გამეგო როგორ შეიძლებოდა ამ ისედაც შედევრი სიმღერის კიდევ გაშედევრება.
1:00 – დავიბენი, ტაშის დაკვრა მომინდა
1:15 – აღმოვაჩინე რომ უკვე ვუკრავდი ტაშს
1:30 – წამოსული მუხტისაგან ყველა ძარღვი დამეჭიმა
1:45 – ვერ ვხვდებოდი როგორ გამომეხატა მოწოლილი ემოციები
2:00 – სულ უფრო და უფრო მძლავრად მივლიდა ჟრუანტელი
2:15 – მხოლოდ ერთი ადამიანი მედგა თვალწინ და მის ირგვლივ ტრიალებდა ყველა აზრი. მუცელი ამტკივდა, თითქოს მკლავდა გრძნობა, რომელსაც განვიცდიდი
2:30 – მეგონა მეტს ვეღარ ავტიანდი, აღსასრული ახლოვდებოდა
2:45 – ჩემი და ალექს ჯეიმსის სახის გამომეტყველება იდენტური იყო, მიუხედავად იმისა, რომ საკუთარ ჰაბიტუსს ვერ ვხედავდი
3:00 – მივხვდი, რომ თავად ვიყავი mr. brightside
© ბაჩო ოდიშარია
